CNNTürk’ün 29.10.2013 tarihli haberine göre Avrupa’da bisiklet satışlarında ciddi bir artış olmuş. İtalya’da, 2. dünya savaşından beri ilk defa bisiklet satışları, otomobil satışlarının üzerine çıkmış… Bu haber üzerine doğal olarak Türkiye’deki durumu merak ettim. Sonuç çok şaşırtıcı!
Dünkü habere göre, 2012 yılında Avrupa’daki bazı ülkelerle Türkiye’de bisiklet ve otomobil satışları aşağıdaki şekilde gerçekleşmiş:
|
Ülke |
Bisiklet |
Otomobil |
Bisi / oto |
Nüfus |
K. başı bisi. Alımı/yıl |
|
Almanya |
3.966.000 |
3.083.000 |
1,29 |
81.9 M |
0,048 |
|
İngiltere |
3.600.000 |
2.045.000 |
1,76 |
53.0 M |
0,068 |
|
Fransa |
2.835.000 |
1.899.000 |
1,49 |
65.7 M |
0,043 |
|
İtalya |
1.606.000 |
1.402.000 |
1,15 |
60.8 M |
0,026 |
|
TÜRKİYE |
1.300.000 |
777.761 |
1,67 |
74.0 M |
0,018 |
|
Romanya |
380.000 |
72.000 |
5,28 |
21.3 M |
0,018 |
|
Yunanistan |
320.000 |
58.000 |
5,52 |
11.3 M |
0,028 |
|
Slovenya |
250.000 |
50.000 |
5,00 |
2.0 M |
0,125 |
|
Macaristan |
232.000 |
53.000 |
4,38 |
10.2 M |
0,053 |
|
Litvanya |
115.000 |
12.000 |
9,58 |
3.2 M |
0,036 |
Belçika ve Luksemburg’ta ise, bisiklet satışları otomobil satışlarının altındaymış…
İlk dört ülkedeki gelişmiş toplu taşıma sistemlerine rağmen gerçekleşen otomobil satışı miktarı beni oldukça şaşırttı.
Bu verilerden nasıl bir sonuç çıkartılabilir? Haber, bisiklet satışlarının otomobillere oranının, ekonomik sıkıntıyla doğru orantılı olduğunu savunuyor. Yalnız, İtalya başta olmak üzere Avrupa ülkelerindeki motorsiklet kullanımını gözardı etmek bence büyük yanılgıya yolaçıyor.
Bir ülkede bisiklet satışlarını etkileyen faktörleri düşündüğümde aklıma gelenler:
1- Ülkenin coğrafi konumu ve yapısı
2- Ülkedeki bisiklet kültürünün seviyesi
3- Ülkede bisiklet endüstrisinin durumu
4- Ülke nüfusunun ortalama yaşı
Haberde iddia edildiği üzere, ekonomik durumdaki kötüleşmenin bisiklet satışlarını arttırdığı savına inanmak çok güç. Böyle bir durumda kişisel otomobili olanlar toplu taşımaya veya motorsiklete yönelir, bisiklete değil…
Gelişmiş ülkelerin toplu taşıma sisteminin gelişmişliği de, neredeyse bisiklet satış hacmiyle doğru orantılı! Bu da ilk bakışta ilginç bir tezat…
Türkiye’nin durumunu ele alırsak; ülkemiz Avrupa’nın en gelişmiş ülkelerinden -Almanya hariç- üzerinde bir nüfusa sahip. Buna karşın ülkede 2012 yılında, 13 milyon daha az nüfusa sahip İtalya’nın yarısı, 21 milyon daha az nüfusa sahip İngiltere’nin üçte biri kadar otomobil satılmış. Raylı sistemlerle toplu taşımanın her iki ülkeden de çok geri olmasına rağmen ortaya çıkan bu tablonun sebebi, gelir dağılımının homojen olmaması ve kişi başı gelirin düşük oluşuyla açıklanabilir. Ayrıca çarpık kentleşmenin de sebep olduğu verimsiz ve gelişmemiş toplu taşıma sistemlerini sebep olarak rahatlıkla ekleyebiliriz.
Bisiklet satış rakamlarına gelince; Türkiye’deki yıllık bisiklet satış rakamlarını nüfusa oranladığımızda Romanya ile birlikte en düşük satış oranlarına sahip olduğunu görüyoruz. Yine de 1.3 milyonluk satış rakamı benim tahminlerimin çok çok üzerinde. Bu bilgiyi gördüğüm sayfada, rakamın %40-45’inin çocuk bisikletleri olduğunu belirtmekte yarar var.
“Günlük ulaşım gerçekleştiren” nüfus oranını her ülke için yaklaşık aynı oranda kabul edersek, Türkiye’deki durumu nasıl açıklayabiliriz? Tesbitlerimizi tekrar edersek:
-Raylı sistemlerle toplu ulaşım çok gelişmiş değil.
-Motorsiklet kullanımı yaygın değil.
-Otomobil satışları gelişmiş ülkelerin çok altında.
-Bisiklet satışları gelişmiş ülkelerin çok altında.
Buna göre tek bir sonuç çıkıyor: Türkiye’deki şehiriçi ve şehirlerarası otobüs kullanımı, Avrupa’daki ülkelerden çok daha fazla. Milyonlarca insanın günlük seyahatini gerçekleştirebileceği tek seçenek olarak geriye otobüs kalıyor çünkü!
CNNTürk’ün ilgili haberi: http://video.cnnturk.com/2013/ekonomi/10/29/avrupada-bisiklet-furyasi
Türkiye bisiklet satışı verisi: http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/printnews.aspx?DocID=20892020
Türkiye otomobil satış verisi: http://www.tuketicikosesi.org/2012/06/2012-otomobil-sats-rakamlar.html